Dersim’in yerli tohumları toprakla buluşuyor

Kırmancki Tiyatro Grubu Arêyê Kay (Oyun Değirmeni)’nin yönetmen ve oyuncuları Dersim’in yerli tohumlarını yıllar sonra toprakla buluşturdu.

Yerel 25.05.2015, 13:24 25.05.2015, 13:25
2530
Dersim’in yerli tohumları toprakla buluşuyor

Türkiye’de Kırmancki tiyatro yapan ilk gruplardan olan Arêyê Kay (Oyun Değirmeni)’nin Genel Sanat Yönetmeni Yılmazcan Şare ile oyuncular, uzun yıllardır oyuncularından biri tarafından toplanıp özel tüplerde saklanan Dersim’in yerli tohumlarını Nazımiye İlçesi’ne bağlı Hanköy’de toprakla buluşturdu. Grup, Hanköy’ü geçtiğimiz yıl ev yaptırırken ceviz ağacını kesmemek için evini ceviz ağacına göre yapan Gülüzar Uçan’ın yaşadığı köy olması sebebiyle tercih etti.

64001-001.jpg20 yıl sonra iki çocuğuyla köye dönerek ev yaptıran Gülüzar Uçan’a Tunceli’nin yerli tohumlarından salatalık, domates, biber, karpuz, kavun, fasulye tohumlarını teslim eden grup üyeleri daha sonra Uçan’la birlikte ekim de gerçekleştirdi.

Yaptıkları çalışmaya ilişkin bilgi veren Arêyê Kay grubunun Genel Sanat Yönetmeni Yılmazcan Şare, “Gerek ülkemizde gerekse de Dersim özelinde organik tohumların genetiğiyle oynandı ve insanlar bunun farkına varamadı. İnsanlar, yerlerinden yurtlarından edildiler. Organik tohuma sahip çıkamaz, toprağı işleyemez hale geldiler. O nedenle buranın yerli tohumunu da bıraktılar. Bölgemizin ve ülkemizin ciddi bir tohum politikası yok. Genetiğiyle oynanmamış bu doğal tohumların tekrar üretilmesi, halka, toprağı işleyen köylüye dağıtılması önem arz ediyor. Bizim çocuklarımız, torunlarımız, gelecek neslin sağlıklı beslenmesi için bu şart ve gerekli. Arêyê Kay olarak buradaki amacımız, on yıl boyunca bu işle uğraşmış olan ta Hırvatistan’a gidip tohum getirmiş olan grubumuzun da oyuncusu Fintoz Dikme Yıldırım bir avukat arkadaşıyla bu çalışmayı yapmıştı. On yıl boyunca topladığı tohumları özel tüplerde saklayarak dönüşümünü sağlamıştı. Biz de Arêyê Kay olarak buna dikkat çekmek, bu tohumların çoğaltılması için girişimde bulunalım dedik. İlk olarak Yalova’da organik tohumların ekimini gerçekleştirdik. Sonrasında da Dersim’de iki ya da üç yerde bunun ekimini yapalım dedik. Buna öncülük yapmak için buraya geldik” dedi.

Hanköy’ü seçmelerinin özel bir nedeni olduğunu kaydeden Şare, “Burada yaşayan ablamızın doğaya olan sevgisi haberlere de konu olmuştu. Evini inşa ettiği zaman ceviz ağacının dallarını dahi kesmeyerek evini öyle inşa etti. Bu kadar kendi doğasına aşık, tabiata aşık, insana değer verin bir insanın bu tohumlara sahip çıkabileceğini, çaba sarf edeceğini düşündüğümüz için ilk ekimi burada yapıyoruz” diye konuştu.

Tohumların çok özel olduğunu belirten grup oyuncularından Veli Kişioğlu ise; “Bu tohumlar, binlerce yıllık doğal seleksiyondan geçip gelmiş. Bu bölgenin iklim şartlarına, hastalıklarına direnç kazanmış çok özel tohumlar bunlar. Bu bölgede sadece tohum değil dil ve birçok şey kayboluyor. Bunu tekrardan kazanıp yeni nesillere teslim etmek gerekiyor. Biz burada bir farkındalık yaratmak istiyoruz. İnsanların dikkatini buraya çekmek istiyoruz. Onlar da çevrelerinde babaannelerinde, köylerinde araştırsınlar sorsunlar kimin elinde iyi tohumlar var diye. Bunlardan tohum bankası oluşturulabilir. Bunu Dersim Belediyesi’yle de görüştük. Onlar da bu konuda bir çalışma yapmak istiyorlar. Bunu devam ettirmemiz gerekiyor, kaybetmemiz gerekiyor. Bu tohumlar bizim kültürümüzün bir parçası” diye konuştu.

Tohumları grup üyelerinden teslim alan 65 yaşındaki Gülüzar Uçan da, bağ, bahçe işleriyle uğraşmaktan zevk aldığını ifade ederek, “Bu tohumları benden sonra çocuklarıma teslim edeceğim, kaybolmayacak eski tohumlarımız. Köyüme 20 sene sonra döndüm. Sevinerek geliyorum. Doğasıyla, havasıyla, suyuyla güzel bir yer. Öleceksek burada ölelim. İnşallah ortamlar da iyi olacak hepimiz rahat bir nefes alabileceğiz” şeklinde konuştu.

Arêyê Kay Tiyatro Grubu, Gülüzar Uçan ile birlikte yerli tohumların ekimini gerçekleştirdi.

Tiyatro grubu Dersim’in Ovacık İlçesi’ne bağlı Kedek (Koyungölü) Köyü’nde de ikinci ekimi gerçekleştirdi.

Yorumlar (0)
-5
hafif kar yağışlı
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 4523 1045
Bugün 1445 393
Toplam 795760 43218
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 18 38
2. Fenerbahçe 18 38
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 18 33
5. Hatayspor 18 31
6. Alanyaspor 18 30
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Malatyaspor 18 24
11. Sivasspor 18 23
12. Başakşehir 18 23
13. Konyaspor 18 22
14. Göztepe 18 22
15. Kasımpaşa 18 22
16. Rizespor 18 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Erzurumspor 19 16
20. Ankaragücü 18 15
21. Denizlispor 18 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 18 37
2. Man City 17 35
3. Leicester City 18 35
4. Liverpool 18 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 15 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
google.com, pub-9896894819952872, DIRECT, f08c47fec0942fa0