banner14

Tunceli'deki tarihi koç ve at biçimli mezar taşları 500 yıllık kültürün izlerini taşıyor

- Arkeolojik ve etnografik açıdan Tunceli kültürünün önemli bir halkasını oluşturan koç ve at biçimli mezar taşları, üzerlerine işlenen kılıç, hançer, tüfek, mermi şeridinin yanı sıra hayvan ve bitkisel bezmelerle dikkati çekiyor- Tunceli Müzesi Müdürü Kenan Öncel:- "Müzede 70 civarında koç ve at biçimli mezar taşımız var. İlimizde tescilleyerek koruma altına alınan 30'a yakın koç ve at biçimli mezar taşlarının bulunduğu sit alanlarımız mevcut"- Arkeolog Özgür Şahin:- "Alevi inancı ve yöre insanın kültürel değerlerinin bütünleşmesiyle şekillenmiş koç ve at biçimli mezar taşları, bölgenin önemli arkeolojik ve etnografik maddi kültür kaynaklarını yansıtmaktadır"

Kültür Sanat 24.12.2021, 11:03
24
Tunceli'deki tarihi koç ve at biçimli mezar taşları 500 yıllık kültürün izlerini taşıyor

TUNCELİ (AA) - SİDAR CAN EREN - Tunceli Müzesi'nde koruma altına alınarak sergilenen yaklaşık 500 yıllık koç ve at biçimli mezar taşları, geçmişte yaşayan insanların geleneksel örf ve adetleri, inançları ve mitolojik unsurları hakkında önemli bilgiler sunuyor.

Turizm açısından büyük öneme sahip olan 4 blok ve 5 bin 800 metrekare kapalı alandan oluşan müze, barındırdığı 2 bin civarında eserle binlerce yıllık tarihe ışık tutuyor.

Yazılı ve görsel alanların yanı sıra "Alevilik", "arkeoloji", "kütüphane" ve "etnografya" bölümlerinin bulunduğu müzede, yerel kültürü yansıtan koç ve at başlı mezarlar ziyaretçilerden ilgi görüyor.

Kent tarihinin 500 yıllık geçmişinden izler taşıyan bu mezar taşları, yıllar önce bölgede yaşayanların geleneksel örf ve adetlerinin yanı sıra inanç ve mitolojik unsurları hakkında çeşitli bilgilere ulaşılmasını sağlıyor.

Arkeolojik ve etnografik açıdan Tunceli kültürünün önemli bir halkasını oluşturan mezar taşları, üzerlerindeki kılıç, hançer, tüfek, mermi şeridi, mutfak eşyası, hayvan ve bitkisel bezmeler ile dikkati çekiyor.

Mezar taşlarındaki bu bezmeler, aynı zamanda mezar sahibinin cinsiyeti, toplumsal statüsü, kişiliği, mesleği ve inancına dair ipuçları veriyor.

Tunceli Müzesi Müdürü Kenan Öncel, AA muhabirine, koç ve at biçimli mezar taşlarının Türkiye'nin birçok ilinde bulunduğunu ve Tunceli'de daha yaygın görüldüğünü söyledi.

Mezar taşlarının Akkoyunlu ve Karakoyunlulara ait mezar kültürünün kentte yoğun şekilde yaşandığını gösterdiğini belirten Öncel, müzedeki en eski tarihli mezar taşının 18. yüzyıla tarihlendiğini dile getirdi.

- "Koç ve at başlı mezar taşlarının korunması için envanterlerini yapıyoruz"

Kentte 1970'li yıllara kadar koç ve at biçimli mezar taşı kültürünün devam ettiğini ifade eden Öncel, şunları belirtti:

"Tunceli'de koç ve at biçimli mezar taşı kültürü son yıllarda yeniden canlanmaya başladı. Bazı köylerimizde yine bu mezar taşlarını görmeye başladık. Şu anda müzede 70 civarında koç ve at biçimli mezar taşımız var. İlimizde tescilleyerek koruma altına alınan 30'a yakın koç ve at biçimli mezar taşlarının bulunduğu sit alanlarımız mevcut. Biz sürekli koç ve at biçimli mezar taşlarının olduğu ilçe ve köyleri ziyaret ediyoruz. Bu mezar taşlarının bulunduğu yerleri sadece sit alanı ilan etmiyoruz aynı zamanda tek tek envanterlerini ve resmi kayıtlarını yaparak müzenin hafızasında saklıyoruz."

Müzede görevli arkeolog Özgür Şahin ise koç ve at biçimli mezar taşlarının kent kültürü tarihi içerisinde önemli bir yeri olduğunu dile getirdi.

Mezar taşlarının yöre insanının geleneksel örf ve adetlerinin yanı sıra inanç kültürü hakkında önemli bilgiler sunduğunu aktaran Şahin, "Geçmişten günümüze önemli bilgiler aktaran bu koç ve at biçimli mezar taşların üzerinde genellikle saz, saç örgüsü, mutfak eşyaları, kılıç, tüfek gibi motifler vardır. Bu motiflerin yanı sıra mezarların üzerinde bitkisel ve hayvansal bezemelerde kullanılmıştır. Bezeme motifleri sadece süsleme amaçlı olarak kullanılmamış, ölen kişinin cinsiyeti, toplumsal statüsü, mesleği ve inanç kültürü hakkında da son derece önemli bilgiler sunan kaynaklardır." dedi.

Şahin, Tunceli yöresinde mezar taşları ve mezar geleneği üzerinde inanç kültürünün ağırlıklı bir etkisi bulunduğunu belirterek, "Alevi inancı ve yöre insanın kültürel değerlerinin bütünleşmesiyle şekillenmiş koç ve at biçimli mezar taşları, bölgenin önemli arkeolojik ve etnografik maddi kültür kaynaklarını yansıtmaktadır. Tunceli'nin önemli maddi kültür halkalarından olan bu mezar taşlarının son 500 yıllık dönemi aydınlatması bakımından korumak, sahiplenmek ve gelecek nesillere aktarmak bizim en büyük sorumluluklarımız arasında yer almaktadır." değerlendirmesinde bulundu.

Yorumlar (0)
-5
kapalı
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 18098 2192
Bugün 1887 721
Toplam 4294747 165718
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 23 54
2. Konyaspor 22 45
3. Alanyaspor 23 38
4. Adana Demirspor 23 37
5. Fenerbahçe 23 37
6. Beşiktaş 23 36
7. Hatayspor 23 36
8. Başakşehir 22 34
9. Gaziantep FK 22 32
10. Sivasspor 23 31
11. Kayserispor 23 31
12. Karagümrük 23 30
13. Kasımpaşa 23 27
14. Göztepe 23 27
15. Galatasaray 23 27
16. Giresunspor 23 26
17. Antalyaspor 23 24
18. Rizespor 23 22
19. Altay 23 18
20. Ö.K Yeni Malatya 22 16
Takımlar O P
1. Ümraniye 21 45
2. Ankaragücü 21 45
3. Erzurumspor 21 38
4. Bandırmaspor 21 36
5. İstanbulspor 21 36
6. Eyüpspor 20 36
7. Samsunspor 20 33
8. Adanaspor 21 32
9. Manisa Futbol Kulübü 21 28
10. Tuzlaspor 20 27
11. Keçiörengücü 21 26
12. Gençlerbirliği 21 26
13. Boluspor 19 24
14. Kocaelispor 21 24
15. Menemen Belediyespor 21 23
16. Altınordu 21 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 21 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 23 57
2. Liverpool 22 48
3. Chelsea 24 47
4. M. United 22 38
5. West Ham United 23 37
6. Arsenal 21 36
7. Tottenham 20 36
8. Wolverhampton Wanderers 21 34
9. Brighton 22 30
10. Leicester City 20 26
11. Aston Villa 21 26
12. Southampton 22 25
13. Crystal Palace 22 24
14. Brentford 23 23
15. Leeds United 21 22
16. Everton 20 19
17. Norwich City 22 16
18. Newcastle 21 15
19. Watford 20 14
20. Burnley 18 12
Takımlar O P
1. Real Madrid 22 50
2. Sevilla 22 46
3. Real Betis 22 40
4. Atletico Madrid 21 36
5. Barcelona 21 35
6. Real Sociedad 21 34
7. Villarreal 22 32
8. Rayo Vallecano 21 31
9. Athletic Bilbao 22 31
10. Valencia 22 29
11. Osasuna 22 28
12. Celta Vigo 22 27
13. Espanyol 22 27
14. Granada 22 24
15. Elche 22 23
16. Getafe 22 22
17. Mallorca 21 20
18. Cadiz 22 18
19. Deportivo Alaves 22 17
20. Levante 21 11