DERSİM’DE HEYECANLANDIRAN KEŞİF

Dersim’de yapılan arkeolojik yüzey çalışmalarında Anadolu’nun Kuzeydoğusundaki en eski insan izlerine ait kalıntılar tespit edildi.

Kültür Sanat 16.09.2020, 10:24 16.09.2020, 11:35 Serhat Ozan Yıldırım
5387
DERSİM’DE HEYECANLANDIRAN KEŞİF

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın izniyle Tunceli merkez ve ilçelerinde 2015 yılından bu yana arkeolojik yüzey araştırmaları yürütülüyor. Bu yılki yüzey araştırmalarından Ovacık İlçesi’nde Orta/Üst Paleolitik ve Epipaleolitik döneme ait yontma taş aletler bulundu. Bu tespitlerle kentin arkeolojik olarak boşluk olmaksızın eski toplumlar tarafından kullanılmış olduğu verilerle orta konulurken son buluntularla Anadolu’nun kuzeydoğusundaki en eski insan izlerine ait kalıntılar da tespit edilmiş oldu.

Konuya ilişkin Tunceli Kent Müzesi’nde düzenlenen açıklamada konuşan Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Görevlisi Yasemin Yılmaz, buluntuların Tunceli’nin arkeolojik açıdan ne kadar zengin olduğunu gösterdiğini söyledi.

KENTTE 5 YILDIR ARKEOLOJİK YÜZEY ARAŞTIRMASI YAPILIYOR

Tunceli’de 2015 yılında bu yana Kültür Bakanlığı’nın izniyle arkeolojik yüzey araştırmaları yapıldığını belirten Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Görevlisi Yasemin Yılmaz, “Çalışma kapsamında bütün il ve ilçelerine bakıyoruz. İlk Pertek’te başladı çalışmalarımız. 2017 yılında Pertek’te orta paleolitiğe tarihlenebilecek alanlar bulduk. Bu bizim açımızdan önemliydi. Diğer önemli bir keşif de ilk yerleşik toplumların en Kuzey izlerini Pertek bölgesinde keşfetmiştik. İlerleyen yıllarda baktığımızda bulgularımıza göre bütün arkeolojik dönemlerin Tunceli’de kesintisiz olarak varlığını biliyoruz. Bundan en anlamak gerekiyor. Alt paleolitik dönem dediğimiz insanların konar göçer yaşadıkları, ağırlıklı olarak onlardan geriye taş aletlerin kaldığı kültürlerden günümüze kadar farklı ilçelerde bütün kültürel dönemleri tespit ettik. Bu bizim açımızdan Tunceli’nin arkeolojik açıdan ne kadar zengin olduğunu gösteriyor” dedi.

ANADOLU ARKEOLOJİSİ AÇISINDAN ÇOK ÖNEMLİ BİR KEŞİF

Ovacık İlçesi’nde tespit ettikleri buluntuların Anadolu Arkeolojisi açısından çok önemli bir keşif olduğunu vurgulayan Düzce Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Görevlisi Yasemin Yılmaz, “Kuzey’deki arkeolojik alanlar bizim açımızdan çok azdı ve niteliklerini tam olarak bilmiyorduk. 2015 yılında Ovacık’ta kısa bir çalışma yapmıştık. Orada demir çağına tarihlenebilecek bir alan tespit etmiştik. Efkar Tepe diye tescilli bir höyük var oraya da biraz baktık. Ama bizim amacımız tescilli höyüklerden ziyade yeni arkeolojik alanlar tespit ederek bunların kültürel alanlara girmesini sağlamak.  Bu yılki çalışmalarımızda Pülümür, Ovacık ve Çemişgezek’e odaklandık. Çemişgezek’te Keban su seviyesinin düşmesi sonucunda höyük kalıntılarından geriye kalan izlere baktık. Zaten orada kazı yürütülmüştü. Oraya dair daha net bilgilerimiz vardı. Pülümür’de günümüze daha yakın dönemler tespit ettik. Ovacık’ta Cuma gününden itibaren çalışmaya başladık. 4 gün oraya odaklandık. Çünkü 15 günlük çalışma süremiz vardı. Biraz da salgın hastalık nedeniyle yavaş ilerledik.

Ovacık’taki çalışmalarımızda Cumartesi günü bizim Epipaleolitik ilk yerleşik toplumlardan hemen önceki dönemi tespit ettik. Ki bu dönem bizim önceki çalışmalarımızda bulamadığımız bir dönemdi. Epipaleolitik dönem dediğimiz dönem daha çok küçük aletlerle kompozit aletlerin çıktığı bir dönem olarak biliniyor. Yine konar göçer bir yaşam biçimi var. Ve onlardan geriye genelde küçük taş aletler kalıyordu. Şu an için çok yeni. Dün bulduk. Biraz üzerine çalışmamız gerekiyor. Göreli kronoloji dediğimiz yöntemle farklı yerlerden mutlak tarihlerle desteklenen taş aletlerle bu buluntuları karşılaştırıp buluntuların dönemini daha net söyleyebiliriz. Ama şu anda ilk bakışa göre Kılıç Kökten’in özellikle Elazığ bölgesinde yaptığı çalışmalarla biraz karşılaştırdık. Orta ve üst paleolitik dediğimiz döneme tarihlenen kalıntılarımız var. Pertek bölgesinde alt ve orta paleolitik dönem kalıntıları var üst paleolitik eksikti. Bunu Ovacık’taki buluntularla tamamlamış olduk. Bizim açımızdan çok yeni bir keşif. Anadolu arkeolojisinde Kuzeydoğu tarafından bu dönemle ilgili hiçbir kalıntımız yoktu. Anadolu arkeolojisi açısından da çok önemli bir keşif olarak değerlendiriyoruz. Tabi üzerinde çalıştıkça daha net bilgiler daha net tarihler söyleyebileceğiz” diye konuştu.

ALT PALEOLİTİK BULGULARI 5 YÜZ BİN YILA KADAR İNİYOR

Anadolu’nun farklı notlarında bulunan buluntulara göre kendi bulgularının alt paleolitik yani beş yüz binlere kadar indiğini söyleyen Yılmaz, “Ama tabi daha fazla bulguya ihtiyacımız var. Çok net bir şey söyleyemiyoruz. Çünkü biz bunları yüzeyden topluyoruz. Daha net bir şey söyleyebilmemiz için arkeolojik dolgularla, kazı metoduyla oralarda kazı yapıp farklı tekniklerle tarihleme yapmamış gerekiyor” şeklinde konuştu.

TAŞLAR ÇOK AMAÇLI KULLANILMIŞ

Arkeolojide kalabilenler ve kalamayanlar diye iki ayrım yapılması gerektiğini belirten Yılmaz, “Taşlar kalabilenler. Tabi bunların yanında ağaçtan aletler, kemikten aletler yada hayal edemediğimiz farklı hammaddelerden aletler kullanıyor olabilirler. Ama taş dayanıklı olduğu için o kadar uzun bir yolculuğu sürdürebilen hammadde. Bunu bıçak olarak, kazıyıcı, kesici, delici olarak belki avlanmak için belki saç kesmek için kullanıyorlardı yani aklınıza gelen çoğu şeyi bu taş aletlerle yaptıklarını hayal edebiliriz” ifadelerini kullandı.

Yılmaz, önemli bulguların elde edildiği yüzey araştırmalarına katkılarından dolayı Kültür ve Turizm Bakanlığı, Tunceli Valiliği, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile Kent Müzesi yönetici ve çalışanlarına da teşekkür etti.

Yorumlar (2)
Xven 7 gün önce
Bildigin volkanik bazalt taslar. Bunun neresi tarihi bildigin tas toplamislar anlayacagin.
Ali 4 gün önce
Kaç yıllık bir geçmişe sahip..?
16
açık
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 5532 1241
Bugün 882 295
Toplam 177955 12839
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 2 6
2. Alanyaspor 2 6
3. Göztepe 2 4
4. Karagümrük 2 4
5. Beşiktaş 2 4
6. Hatayspor 2 4
7. Antalyaspor 2 4
8. Fenerbahçe 2 4
9. Kasımpaşa 2 3
10. Sivasspor 2 3
11. Erzurumspor 2 3
12. Kayserispor 2 3
13. Konyaspor 1 1
14. Gaziantep FK 2 1
15. Trabzonspor 2 1
16. Gençlerbirliği 2 1
17. Malatyaspor 2 1
18. Denizlispor 2 1
19. Çaykur Rizespor 2 0
20. Ankaragücü 1 0
21. Başakşehir 2 0
Takımlar O P
1. Ankara Keçiörengücü 2 6
2. Tuzlaspor 2 4
3. Samsunspor 2 4
4. Adana Demirspor 2 4
5. Adanaspor 2 4
6. Balıkesirspor 2 3
7. Bursaspor 2 3
8. Altınordu 2 3
9. Bandırmaspor 2 3
10. İstanbulspor 2 3
11. Ankaraspor 2 3
12. Ümraniye 2 3
13. Akhisar Bld.Spor 2 1
14. Altay 2 1
15. Boluspor 2 1
16. Eskişehirspor 2 1
17. Giresunspor 2 1
18. Menemen Belediyespor 2 1
Takımlar O P
1. Leicester City 2 6
2. Everton 2 6
3. Arsenal 2 6
4. Liverpool 2 6
5. Crystal Palace 2 6
6. Tottenham 2 3
7. Wolverhampton 1 3
8. Brighton 2 3
9. Aston Villa 1 3
10. Leeds United 2 3
11. Chelsea 2 3
12. Newcastle 2 3
13. Man City 0 0
14. Burnley 1 0
15. M. United 1 0
16. West Ham 2 0
17. Sheffield United 2 0
18. Fulham 2 0
19. Southampton 2 0
20. West Bromwich 2 0
Takımlar O P
1. Granada 2 6
2. Real Betis 2 6
3. Villarreal 2 4
4. Celta de Vigo 2 4
5. Valencia 2 3
6. Osasuna 2 3
7. Getafe 1 3
8. Cádiz 2 3
9. Real Sociedad 2 2
10. Real Madrid 1 1
11. Eibar 2 1
12. Huesca 2 1
13. Real Valladolid 2 1
14. Atletico Madrid 0 0
15. Barcelona 0 0
16. Elche 0 0
17. Sevilla 0 0
18. Levante 1 0
19. Deportivo Alaves 2 0
20. Athletic Bilbao 1 0