banner14

Önlü, siyanür sızıntısı için meclis araştırması istedi

HDP Milletvekili Alican Önlü, Erzincan’ın İliç İlçesi’nde meydana gelen siyanür sızıntısı için meclis araştırması istedi.

Gündem 28.06.2022, 19:04
181
Önlü, siyanür sızıntısı için meclis araştırması istedi

Konuya ilişkin TBMM Başkanlığı’na başvuruda bulunan Milletvekili Önlü, “Basına ve kamuoyuna yansıyan haberlere göre Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler köyünde bulunan Kanadalı Anagold Madencilik San. Ve Tic. A.Ş ve Çalık Holding bünyesindeki Lidya Madencilik ortaklığında işletilen kompleks maden işletmesinde 21 Haziran 2022 tarihinde Yığın Liç sahasında siyanür içerikli solüsyon taşıyan boru hatlarında meydana gelen bir arıza nedeniyle yaklaşık 20 ton siyanürlü solüsyonun boru hatlarından sızdığı ve başta Fırat Nehri olmak üzere bölgedeki toprağa ve suya karıştığı iddialarının yerinde araştırılması, tespit edilmesi ve buna yönelik tedbirlerin alınması amacıyla Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 104’üncü ve 105’inci maddeleri gereğince Meclis araştırması açılması için gereğini arz ve teklif ederim” ifadesini kullandı.

Önlü, meclis araştırmasına ilişkin gerekçesinde de şu detaylara yer verdi: “Organik ve inorganik çeşitleri bulunan siyanür özellikle 1800’lü yıllardan itibaren demir, çelik, altın maden sanayi endüstrilerinde kullanılmaktadır.  Madenciliğin çevreye en çok zarar verilen aşaması, çıkarılan cevherin ya açık havada kimyasal işlemlerle (siyanürle, sülfürik asitle ve başka kimyasallarla) yıkanması olan yığın liçi ya da kavrulması anlamına gelen kavurma-ergitme işlemleridir. İlk aşamada çevreye yüksek miktarlarda toz, katı atık, gaz, ağır metal ve kirli sıvılar yayılır ve çok büyük miktarlarda su tüketilirken; ikincisinde de başta kükürtlü olmak üzere zehirli gazlar yayılır.

Bu bağlamda Avrupa Birliği, madenciliğin çevre üzerindeki etkilerini azaltmak amacıyla 2006 yılında Maden Atığı yönergesini kabul etmiştir. Yönergenin kabul edilmesinin ardından en önemli kaza 2000 yılında Baia Mare’de (Romanya) meydana gelen ve 120 ton siyanürün Tuna Nehri’ne sızmasıdır. Ayrıca buna benzer bir kaza 1998’de Andalusiya’da (İspanya) meydana gelmiştir.

Erzincan’ın İliç ilçesine bağlı Çöpler köyünde bulunan Kanadalı Anagold Madencilik San. Ve Tic. A.Ş ve Çalık Holding bünyesindeki Lidya Madencilik ortaklığında işletilen kompleks maden işletmesinde meydana gelen boru patlaması sonucu 20m3 solüsyonun başta Fırat Nehri olmak üzere bölgedeki toprağa ve suya karıştığı iddialarına ciddiyetle yaklaşılmalı, uzmanlardan ve bilirkişilerden oluşan bağımsız heyetlerin acilen olay yerinde inceleme yapması ve elde edilen verileri şeffaf bir biçimde kamuoyuyla paylaşması hayati önemdedir.

İddiaların ortaya çıkması sonrasında İliç Cumhuriyet Başsavcılığı TCK 182. Madde çerçevesinde “çevrenin taksirle kirletilmesi” suçlamasıyla soruşturma başlatırken, Erzincan Valiliği’de açıklama yaparak “boru hatlarında meydana gelen arıza nedeniyle yaklaşık 20 m3 solüsyonun sızdığı, solüsyon bulaşan alanın nötralize edildiğini ve toprağın makinalar vasıtasıyla taşındığını, bu kapsamda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, İzleme ve Denetim Daire Başkanı Başkanlığında, İl Müdürlüğü teknik personellerince gerekli incelemelerin ve değerlendirmelerin 27 farklı noktadan numuneler alındığı ifade edilmektedir. Yine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından, Erzincan'ın İliç ilçesinde çevre kirliliğine neden olan altın madeni işletmesine, "en üst sınır" olan 16 milyon 441 bin lira idari para cezası uygulandığı ifade edilmektedir.

Ancak gerek valiliği açıklaması gerekse de İliç Cumhuriyet Başsavcılığın açtığı soruşturmaya rağmen kamuoyunda iddialara ilişkin ciddi bir endişe hâkim durumdadır. Maden şirketinin ÇED raporuna göre maden ocağında 38 kimyasal maddenin kullanıldığı ve bunların 23’ünün kansere neden olduğu ifade edilmektedir. Bölgede Maden işletmesine karşı mücadele yürüten kişilerin ifadelerine göre madende yaşanan sızıntıya ilişkin iddiaların doğru olduğu Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan oluşan bir heyetin madene gittiğini ve numune alarak Ankara’ya götürdüğünü, 20-25 gün boyunca sorunun kaynağının bulunamadığı, devam eden çalışmalarda jeomembran (özel plastik örtü) adı verilen geçirmezlik tabakasında yırtılmanın tespit edildiğini patlamayla birlikte tonlarca saf siyanürün bölgeye saçıldığını, incelemeler sırasında dahi işletmenin üretime devam ettiğini belirtmektedirler.

Altın madeniyle ilişkin iddialar bunlarla da sınırlı kalmamaktadır. Altın madeninin atık havuzu genişletmek istediği, 197 futbol sahası büyüklüğündeki havuzu 600 futbol sahası büyüklüğüne çıkarmayı istediği, bölgedeki deprem riski de göz önüne alındığında olası bir deprem durumunda buradaki siyanürlü, sülfürik asit, içinde yüzlerce zehirli kimyasal toksik madde barındıran sülfürik asit bileşiklerinin Fırat Nehri ile Harran Ovası dahil tüm bölgeyi etkiyeceğini ve Çernobil’den bu yana yaşanmış en büyük felaketin yaşanabileceğini belirtmektedirler.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, "İlave çevresel iyileştirme çalışmalarının tamamlandığı Bakanlığımız denetim ekiplerince tespit edilene kadar tesisin faaliyet göstermesine izin verilmeyecektir" diye açıklama yapılmış olsa dahi siyanürle altın madeni arama faaliyetinin yarattığı ekolojik tahribat aşikardır. Kısa ve uzun vadede Erzincan’a ve çevresine vereceği zararı göz önünde bulundurulduğunda sızıntının önlenmesine ilişkin çalışmaların bir an önce tamamlanması ve kamuoyunun aydınlatılması elzemdir.

Yukarıda kısaca ifade edilen nedenlerden dolayı da Erzincan’ın İliç ilçesindeki Çöpler köyünde bulunan kompleks maden işletmesinde 21 Haziran 2022 tarihinde Yığın Liç sahasında siyanür içerikli solüsyon taşıyan boru hatlarında meydana gelen bir arıza nedeniyle tonlarca siyanürlü solüsyonun sızdığı ve başta Fırat Nehri olmak üzere bölgede ki toprağa ve suya karıştığı iddialarının tespiti ile birlikte tedbirlerin alınması amacıyla Meclis Araştırması açılması hayati önem taşımaktadır.”

Yorumlar (1)
ben halkım 2 ay önce
Ey milletvekili daha önce nerdeydin?.,İş işten geçtikten sonra söylemenin ne alemi var ki...
25
açık
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 12396 1828
Bugün 1114 532
Toplam 7303929 227654