banner14

GRAFİKLİ - "Bozkır delicesi"nin 2 kıta ve 13 ülkeyi kapsayan göç yolculuğu

- Iğdır'daki Aras Kuş Halkalama İstasyonu'nda uydu takip cihazı takılıp halkalanarak kuş bilimciler ve doğa koruma görevlilerince izlenen "Bozkır delicesi"nin son 1,5 yılda, göç yolunda Kazakistan, Rusya, Gürcistan, Ermenistan, Türkiye, Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, Sudan, Çad, Nijer ve Nijerya'yı gezip 24 bin 991 kilometre katettiği belirlendi- Göç ederken sulak alanların yanı sıra turistik bölgelerde de beslenip dinlenen yırtıcı türlerden "Bozkır delicesi"nin havada en fazla 3 bin metre, en az ise 376 metre arasında geçen yolculuğunda saatte ortalama 86 kilometre hız yaptığı anlaşıldı

GENEL 11.10.2021, 11:09
34
GRAFİKLİ -

IĞDIR (AA) - HÜSEYİN YILDIZ - Iğdır'da yakalanıp uydu vericisiyle izlemeye alınan ve dünyada nesli tükenme riski taşıyan yırtıcı kuşlardan biri olan "Bozkır delicesi"nin son 1,5 yılda 2 kıta ve 13 ülke arasında 24 bin 991 kilometre yol katettiği belirlendi.

Iğdır Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü (DKMP) ile KuzeyDoğa Derneği görevlilerince, Tuzluca ilçesine bağlı Yukarı Çıyrıklı köyünde yer alan Aras Kuş Halkalama İstasyonu'nda 2020 yılının nisan ayında yakalanan Bozkır delicesine uydu vericisi takıldı.

Daha sonra doğal ortamına bırakılan Bozkır delicesi, uydu verilerine göre, kısa süre sonra Ermenistan, Gürcistan ve Rusya'dan geçip Kazakistan'ın kuzey sınırına geçti.

Kazakistan'ın Ozyornoye bölgesine göçüp burada üreyen kuş, yazı geçirdikten sonra tekrar Rusya, Gürcistan ve Ermenistan üzerinden Türkiye'ye gelip Kars güzergahından Iğdır'a geldi.

Daha sonra Şırnak'a geçip buradan Türkiye'yi terk ederek sırasıyla Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, Sudan, Çad ve Nijer'e ulaştığı belirlenen kuşun daha sonra gittiği Nijerya'nın Sokoto bölgesinde konakladığı belirlendi.

Sokoto'da kışı geçiren yırtıcı kuşun, ardından Nijer, Çad, Sudan, Mısır, Ürdün, Suriye ve Irak üzerinden Türkiye'ye gelip Ermenistan, Gürcistan ve Rusya üzerinden Kazakistan'daki üreme noktasına döndü.

Bozkır delicesi, Asya ve Afrika kıtasındaki göç yolunda toplamda 24 bin 991 kilometre yol katetti.

Kuşun, güzergahındaki önemli sulak alanların yanı sıra turistik bölgelerde de bir süre dinlenip beslendiği, yaşam sürdüğü bölgelerde gün içinde kilometrelerce uçtuğu belirlendi.

Yolculuk sırasında konakladığı dönemler hariç havada en fazla 3 bin metre yüksekliğe çıkıp en az 376 metreye kadar inerek uçuşuna devam eden Bozkır delicesinin bu süreçte saatte ortalama 86 kilometre hız yaptığı anlaşıldı.

KuzeyDoğa Derneği Başkanı da olan, Koç ve Utah üniversiteleri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Çağan Şekercioğlu ve ekibi ile Iğdır DKMP görevlilerinin yoğun çalışmasıyla takip altına alınan birçok kuştan olan Bozkır delicesi, şu anda Kazakistan'ın kuzeyindeki üreme alanında bulunuyor.

Burada beslenen Bozkır delicesinin bugünlerde yeniden göç için yola çıkması bekleniyor.

Aras Kuş Halkalama İstasyonu sorumlusu Kayahan Ağırkaya, AA muhabirine, uydu takip cihazıyla izledikleri kuşlardan elde edilen verilerin kuş bilimi açısından oldukça önemli olduğunu söyledi.

Aras Kuş Cenneti'nin birçok türe ev sahipliği yaptığını belirten Ağırkaya, "Aras Vadisi'ni kullanan önemli kuş türlerinden biri de Bozkır delicesidir. Geçen yıl nisan ayında yakaladığımız ve uydu vericisi taktığımız delicelerden bir tanesi hızlı şekilde önce Ermenistan, Gürcistan, Rusya ve ardından Kazakistan'da yer alan Rusya sınırına yakın bölgedeki üreme alanına ulaştı." dedi.

Ağırkaya, Bozkır delicesinin uygun zamanın gelmesinin ardından üreme alanından kışı geçireceği Afrika'ya doğru göçe başlayacağını anlatarak, "Kazakistan'dan geçen yıl Türkiye'den gittiği yolu tekrar kullanarak geri dönen Bozkır delicesi Kars'tan ülkemize girip sırasıyla Irak, Suriye, Ürdün, Mısır, Sudan, Çad, Nijer rotasını takip ederek Nijerya'daki kışlama noktasına gitti." bilgisini paylaştı.

Uydu vericisi takılan tüm kuşların düzenli olarak takip edildiğini ve elde edilen verilerin kayıt altına alınarak birçok çalışma yapıldığını aktaran Ağırkaya, "Uydu vericilerimizden aldığımız verilere göre takip ettiğimiz bu Bozkır delicesi, Türkiye'den Afrika'ya gittiği yoldan tekrar geri dönerek şu anda üreme bölgesi olan Kazakistan'ın Rusya sınırındaki bölgesinde yaşamını sürdürüyor." ifadesini kullandı.

- Nesli tükenme riski olan türler arasında kırmızı listede yer alıyor

Uluslararası Doğayı Koruma Birliğinin Nesli Tükenme Tehlikesi Altında Olan Türlerin Kırmızı Listesi'nde yer alan ve her sene on binlerce kilometre yol kateden bozkır deliceleri, yolculukları sırasında bir süre Aras Kuş Cenneti'nde konaklayıp, beslenip, dinlenip ardından göçlerine devam ediyor.

Bozkır deliceleri, Aras Kuş Halkalama İstasyonu'nda kuş bilimciler ve doğa koruma görevlilerince halkalanıp uydu vericileriyle izleniyor.

Kuş gözlemcilerinin ilgisini çeken ve yırtıcı türlerinden olan bu kuş, yazın Afrika'dan dönerken Türkiye'den geçip Orta Asya'ya hatta Sibirya'ya kadar uzanan üreme alanlarına gidiyor, sonbaharda tekrar geri dönüp Iğdır'dan geçerek Orta Afrika ile Doğu Afrika'ya giderek kışı geçiriyor.

Yorumlar (0)
-3
parçalı bulutlu
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 14852 2506
Bugün 4061 1038
Toplam 3351555 146159
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Beşiktaş 15 21
10. Adana Demirspor 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 15 11
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Granada 15 15
16. Deportivo Alaves 15 14
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7