banner14

238 yıllık İshak Paşa Sarayı'nda "merkezi ısıtma sistemi" izleri

- Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yakup Karataş:- "Bütün sarayın tek bir merkezden ısıtıldığını iddia etmek, zor olmakla birlikte sarayın belli bölümlerinin merkezi ısıtma sistemine dahil edildiği veya merkezi ısıtma sistemine dönüştürüldüğü söylenebilir"- "Yaptığımız incelemelerde, duvarlar arasındaki boşlukların özellikle topraktan yapılmış künkler şeklinde ısıtma kanalları olduğu izlenimini uyandırmaktadır"

GENEL 09.01.2022, 12:53
4
238 yıllık İshak Paşa Sarayı'nda

AĞRI (AA) - ABDULLAH SÖYLEMEZ - Osmanlı'nın Anadolu'daki en önemli eserlerinden 238 yıllık İshakpaşa Sarayı'nda, geçmişte kullanıldığı tahmin edilen "merkezi ısıtma sistemi" ile ilgili izler bulunuyor.

Tarihte "Medeniyetler geçidi'' olarak nitelendirilen, Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesindeki İshakpaşa Sarayı, Kültür ve Turizm Bakanlığınca gerçekleştirilen çeşitli düzenlemelerle çok sayıda turisti bölgeye çekiyor.

Osmanlı mimarisinin Anadolu'daki seçkin örneklerinden olan, Büyük Selçuklu Devleti'nin de süsleme sanatının izlerini taşıyan ve UNESCO'nun Dünya Miras Geçici Listesi'nde bulunan saray, Türkiye'nin yanı sıra başta Avrupa ve Asya olmak üzere dünyanın her yerinden ziyaretçi ağırlıyor.

İlçenin 7 kilometre güneydoğusundaki 1900 rakımlı tepede yer alan 116 odalı tarihi saray, içindeki cami, surlar, türbe, iç ve dış avlular, divan ve harem salonlarıyla ilgi çekiyor.

Doğu Anadolu Bölgesi'nin en görkemli tarihi yapılarından olan saray, tarihi eserleri, süslemeleri ve kartal yuvası görünümüyle ziyaretçilerini cezbediyor.

​​​​​​​Kış koşullarının çetin geçtiği bölgedeki tarihi sarayda, geçmişte kullanıldığı tahmin edilen merkezi ısıtma sistemine dair izler bulunuyor.

- "Sarayın belli bölümlerinin merkezi ısıtma sistemine dahil edildiği söylenebilir"

Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yakup Karataş, AA muhabirine, İshak Paşa Sarayı’nın, Osmanlı döneminin saray mimarisini yansıtan en önemli eserler arasında yer aldığını söyledi.

Sarayın merkezi ısıtma sistemiyle ısıtılıp ısıtılmadığıyla ilgili tartışmaların devam ettiğini ifade eden Karataş, şöyle konuştu:

"Böylesine zorlu bir coğrafyada merkezi ısıtma sisteminin ne derece uygulandığı tabii ki tartışmalı bir konudur. Sarayla ilgili yaptığımız gözlemlerde sarayın küçük odalarının her birinde tekil ısıtma ocaklarının varlığını gördük. Yine özellikle sarayın harem kısmı ve hamam bölümlerinde yapmış olduğumuz incelemelerde, sınırlı da olsa bir merkezi ısıtma sisteminin izlerini gördük. Bu konuyla ilgili iddiaların yersiz olmadığı kanaati oluştu. Bütün sarayın tek bir merkezden ısıtıldığını iddia etmek, zor olmakla birlikte sarayın belli bölümlerinin merkezi ısıtma sistemine dahil edildiği veya merkezi ısıtma sistemine dönüştürüldüğü söylenebilir."

Karataş, sarayın çetin kış mevsimi ve iklim koşullarından olumsuz etkilenmemesi için yıllar önce restorasyondan geçirildiğini anımsatarak, sarayın bölge turizmi için çok önemli olduğunu dile getirdi.

- "Kanallar, ısıtma sistemi olabileceği izlenimini bıraktı"

Osmanlı devlet geleneğinde başkentlerin dışında saray veya saray tipi kamusal mimarilerin yapımına izin verilmediğini ve bundan dolayı İshak Paşa Sarayı'nın çok önemli bir yapı olduğunu anlatan Karataş, şunları kaydetti:

"Yerinde yaptığımız incelemelerde, duvarlar arasındaki boşlukların özellikle topraktan yapılmış künkler şeklinde ısıtma kanalları olduğu izlenimini uyandırmaktadır. Bu konu üzerine daha derinlikli, alanın uzmanları ve belki de mühendislerin de yer alacağı bir ekibin çalışmasıyla bu ısıtma sistemi üzerinde daha ciddi tezler ileri sürülebilir. Hamam kısmında ve hamama bitişik olan birtakım ünitelerin, duvarlarının arasında kanallarla birbirine bağlandığını gördük. O kanalların sarayın külhanında yanan ateşin dumanını tahliye eden kanallar olmadığı gayet açık ve dolayısıyla bu kanallar, bize o bölgenin merkezi ısıtma sistemiyle ısıtılıyor olabileceği izlenimini bıraktı. Bu konuyla ilgili kesin bir kanıya varmak zor."

Osmanlı, Selçuklu, Barok ve Rokoko mimarisiyle yapılan sarayın çok uzun bir sürede tamamlandığını dile getiren Karataş, "Saray, uzun yıllar hükümet konağı olarak kullanılmıştır. Buranın Osmanlı, İran ve Rus sınırlarının kesiştiği nokta olması nedeniyle, özellikle 19. yüzyılda gerçekleşen İran ve Rus istilaları ile 1. Dünya Savaşı ile yaşanan savaşlar, hem sarayın mimari dokusunu büyük ölçüde bozmuş hem de bölgenin sosyo-ekonomik yapısını derinden etkilemiştir." diye konuştu.

Yorumlar (0)
-3
hafif kar yağışlı
İstatistikler
Gösterim Tekil IP
Dün 18099 2121
Bugün 9344 1585
Toplam 4180374 163465
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 21 42
3. Beşiktaş 22 35
4. Hatayspor 21 35
5. Başakşehir 20 34
6. Adana Demirspor 22 34
7. Fenerbahçe 21 33
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 22 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 23 44
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 21 29
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 21 37
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 21 27
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 21 17
19. Cadiz 21 15
20. Levante 20 11