• BIST 99.639
  • Altın 141,507
  • Dolar 3,5032
  • Euro 3,9191
  • Tunceli 25 °C
  • Elazığ 26 °C
  • Erzincan 28 °C
  • Ankara 22 °C
  • İstanbul 28 °C
  • İzmir 29 °C
  • Malatya 30 °C

Dersim coğrafyasında

Dersim coğrafyasında
Alevi-Kırmanclar tarafından kutlanan Gağan, köylerin boşaltılmasından bu yana unutulmaya yüz tutan bir gelenek haline geldi.

Dersim Belediyesi, iki yıldır geleneği canlandırmak için çeşitli etkinlikler düzenliyor.

 Dersim'de unutulmaya yüz tutmuş geleneklerden biri olan Gağan, Dersim coğrafyasında Alevi-Kırmanclar tarafından kutlanan (Sivas, Dersim, Erzincan, Bingöl, Muş) ve günümüze kadar gelebilmiş eski bir gelenek. Halk arasında Gağan, eski yılı uğurlama ve yeni yılı karşılama olarak bilinirken, kutlamalar, Aralık ayının üçüncü haftasında başlayarak Ocak ayının ilk haftasına kadar sürüyor. Gağan ayında 3 gün oruç tutulurken, bazı yörelerde ise çocuklar sabah erken kalkıp türküler söyleyerek ev ev dolaşıyor.

Gağan geleneği, 80'li yıllara kadar Dersim'de yaygın olurken, köy boşaltılmaları nedeniyle unutulmaya yüz tuttuğu belirtiliyor. Her ne kadar gelenek halk tarafından devam ettirilmese de Dersim Belediyesi tarafından son 2 yıldır gerçekleştirilen etkinliklerle gelenek canlandırılmaya çalışılıyor. Dersim Belediyesi tarafından düzenlenen etkinlikler de yaşlı kadın ve erkek kılığına giren gençler, davul zurna eşliğinde esnafları gezerek topladıkları para ve yiyecekleri yurttaşlara ve genellikle küçük çocuklara dağıtarak geleneğin yaşatılması için çalışıyor.

'Gağan ayında yapılan ibadetler bolluk getirirdi'

Gağan geleneğine ilişkin konuşan Yemoş Atmaca (62), eski geleneklere göre, Pir, Raywer ve Talipler bir araya toplanıp ayın anlamına ve önemine ilişkin bilgilendirme yaptığını söyleyerek, Aralık ayının 3. haftasından başlayıp Ocak ayının ilk haftasına kadar süren bir gelenek olduğunu kaydetti. Atmaca, gelecek yılın daha bolluk ve bereketli geçmesi için inançlara göre ritüellerin yapıldığını ifade etti. Gağan ayında ziyaretlerin ve kutsal mekânlara gidilerek dualar edildiğini, ardından ise akrabaların, komşuların ziyaret edildiğini belirten Atmaca, "Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri oruç tutulurken, Perşembe akşamları Cem tutardık. Gağan ayının son Çarşamba günü ise Dani (kaynatılmış buğday) pişirilerek hem yenir hem de ahırdaki hayvanlara serpilerek bereket getireceği söylenirdi" dedi.

 'Yeni nesil kendi geleneğine sahip çıkmalı'

Gağan ayının son Perşembe gününde ise, niyazların (lokma) yapılıp dağıtıldığını, aynı günün akşamında ise Dersim'in yöresel yemeği olan Zerevet yemeğinin hazırlanıp dağıtıldığını kaydeden Atmaca, "Cuma günü ise evin içi ve dış çevre temizliğini yapardık, huzursuzlukların yapılan temizlikle giderildiği, huzurlu, mutlu ve bereketli bir yılın yapılan temizlik ile geleceği söylenirdi" şeklinde konuştu. Bu ay içerisinde birbirleri ile dargınlıkları olan kişilerin Pirler tarafından barıştırıldığını ifade eden Atmaca, şimdilerde ise kimsenin kimseye sahip çıkmadığını belirterek, yeni neslin kendi geleneğini unutarak kültürünü ve inancını yaşatmadığı için yakındı.

'Gağan ayının barış getirmesini istiyorum'

Gağan ayıyla birlikte barışın ve huzurunda gelmesi temennisinde bulunan Atmaca, "Yeni yılda herkesin topraklarına geri dönmesini, geleneklerini devam ettirmesini, herkesin eski dönemlerde olduğu gibi bir arada yaşamasını istiyorum" şeklinde konuştu.

67 yaşındaki Sakine Almaz ise, Gağan ayının eski yılın bitimi yeni yılın başlangıcı anlamına geldiğini söyleyerek, bu ay içerisinde kutsal mekânlar, ibadet yerleri, mezarlar ve ailelerin ziyaret edildiğini ifade etti.

Kaynak: DİHA

 

 

Bu haber toplam 12020 defa okunmuştur
  • Yorumlar 4
    UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
    Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
    Diğer Haberler
  • Akdoğan’ın sözleşmesi yenilendi16 Haziran 2017 Cuma 20:43
  • Çemişgezek'te doğaseverlerden gece yürüyüşü16 Haziran 2017 Cuma 13:45
  • Hibe sözleşmeleri imzalandı15 Haziran 2017 Perşembe 19:12
  • Toprak Bayramında Fidan Dikimi15 Haziran 2017 Perşembe 19:11
  • Öğretmenim Bir Çay!15 Haziran 2017 Perşembe 11:49
  • Ak Partiden belediyeye 15 Temmuz Caddesi başvurusu14 Haziran 2017 Çarşamba 18:15
  • Dersim’de 8 bin 670 motorlu taşıt var13 Haziran 2017 Salı 20:10
  • Kardeş belediyelerden Hozat’a malzeme desteği13 Haziran 2017 Salı 20:09
  • Boyasız evlere boya dağıtıldı13 Haziran 2017 Salı 20:08
  • Munzur’a reva görülenler...12 Haziran 2017 Pazartesi 18:49
  • EDİTÖRÜN SEÇTİKLERİ
    Tüm Hakları Saklıdır © 2009 Özgür Dersim | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
    Tel : (0.428) 212 10 48 | Faks : (0.428) 212 36 39 | Haber Scripti: CM Bilişim